کولیس از آن دسته ابزارهای اندازهگیری دقیق است که وجودش در هر کارگاهی ضروری بوده و باید همیشه در دسترس اپراتور قرار داشته باشد. بخش زیادی از اندازهگیریهای روزمره، از بررسی قطر یک شفت در کارگاه تراشکاری گرفته تا کنترل ضخامت یک قطعه در واحد کنترل کیفیت، با کولیس انجام میشود. شاید در نگاه اول، کولیس ابزار سادهای به نظر برسد، اما زمانی که اندازه یک قطعه باید با تلرانس مشخص کنترل شود، کیفیت و دقت همین ابزار ساده اهمیت زیادی پیدا میکند.
در انتخاب کولیس به چه مشخصاتی توجه کنیم؟
در هنگام خرید کولیس باید ویژگیهای مختلفی مثل نوع نمایش اندازهها (ورنیه، دیجیتال و ساعتی)، محدوده اندازهگیری، دقت درجهبندی یا رزولوشن، دقت اندازهگیری، جنس بدنه و فکها، مقاومت در شرایط مختلف، کالیبراسیون و خدمات پس از فروش آن توجه کرد. برای مثال کولیس مورد استفاده در یک کارگاه تراشکاری، لزوما همان گزینهای نیست که برای واحد کنترل کیفیت یا آزمایشگاه اندازهگیری انتخاب میشود. در عمل، زمانی میتوان از یک کولیس انتظار نتیجه قابل اعتماد داشت که مشخصات آن با نیاز واقعی کار هماهنگ باشد.
همچنین علاوه بر تمام ویژگیهای ذکر شده، بودجه مورد نظر برای انتخاب ابزار نیز از موارد مهم است و از آنجاییکه برندهای تقلبی بسیاری در بازار وجود دارد، انتخاب ابزار اورجینال، با گارانتی اصالت کالا، ضمانت سلامت کالا و قیمت مناسب از بزرگترین دغدغههای کاربران میباشد.
معرفی بهترین برندهای کولیس در بازار ایران
در بازار ابزار دقیق، برندهای مختلفی در زمینه تولید کولیس و ابزارهای اندازهگیری دقیق فعالیت میکنند، اما همه آنها از نظر کیفیت ساخت، دقت، تنوع مدل و قیمت در یک سطح قرار ندارند. در میان برندهای شناختهشده، مارکهای کولیس میتوتویو (Mitutoyo)، کولیس اینسایز (Insize) و کولیس داسکوا (Dasqua) از گزینههایی هستند که تنوع محصولات بسیار خوبی دارند و برای کاربردهای مختلف صنعتی و کارگاهی جایگاه ویژهای در میان کاربران در سراسر دنیا پیدا کردهاند.
کولیس میتوتویو (Mitutoyo)
میتوتویو یکی از شناختهشدهترین نامها در حوزه ابزارآلات اندازهگیری دقیق است. این برند ژاپنی تمرکز ویژهای بر تولید ابزارهای اندازهگیری دقیق با کیفیت بالا دارد و کولیسهای آن با دقت و قابلیت اطمینان بالایی ساخته شدهاند. کیفیت ساخت، دقت اندازهگیری و تنوع مدلها باعث شده کولیس میتوتویو در بین کاربران بسیار محبوب باشد.
اگر بخواهیم کولیس میتوتویو را از نظر نوع نمایش اندازهها تقسیمبندی کنیم، به سه دسته کولیس ساده یا کولیس ورنیه میتوتویو، کولیس دیجیتال میتوتویو و کولیس ساعتی میتوتویو تقسیم میشوند. اما اگر از نظر نوع اندازهگیری این تقسیمبندی را انجام دهیم، هر کولیس امکان اندازهگیری ابعاد داخلی یعنی داخلسنج، ابعاد خارجی یعنی خارجسنج، عمق و پله یعنی عمقسنج و سنجش ارتفاع یعنی ارتفاعسنج را دارد.
از دیگر موارد مهم در انتخاب کولیس دامنه اندازهگیری آن است که میتوتویو توانسته کولیسهایی در ابعاد خیلی کوچک تا ابعاد بسیار بزرگ برای مثال کولیس 2 متری میتوتویو نیز تولید نماید که برای طیف گستردهای از فعالیتها مناسب است.

یکی از نکاتی که در استفاده صنعتی اهمیت پیدا میکند، ثبات عملکرد ابزار است. در فرآیندهایی که اندازهگیری قطعه باید بارها تکرار شود، تنها نمایش یک عدد دقیق کافی نیست، ابزار باید بتواند در اندازهگیریهای متعدد عملکرد قابل اعتمادی داشته باشد. بنابراین دقت اندازهگیری از موارد مهم در انتخاب کولیس است. البته باید توجه داشته باشید که دقت درجهبندی Graduation (در کولیسهای ورنیه) و رزولوشن Resolution (در کولیسهای دیجیتال) با دقت اندازهگیری Accuracy مفاهیم بسیار متفاوتی هستند و نباید آنها را یکسان در نظر گرفت.
در انواع مدلهای کولیس ورنیه میتوتویو، دقت درجهبندی 0.02 میلیمتر یا 0.05 میلیمتر است و کولیس دیجیتال میتوتویو در رزولوشن 0.01 میلیمتر و 0.0005 اینچ تولید میشود. همچنین دقت درجهبندی در انواع کولیس ساعتی میتوتویو نیز 0.01 میلیمتر، 0.02 میلیمتر و 0.001 اینچ میباشد.
در خصوص دقت اندازهگیری یا Accuracy نیز باید گفت که میتوتویو در این بخش جایگاه بسیار قدرتمندی در جهان دارد و کولیسهایی با دقت اندازهگیری بالا و کمترین خطا را تولید میکند.
دقت اندازهگیری چه چیزی را نشان میدهد؟ یک کولیس دیجیتال ممکن است رزولوشن 0.01 میلیمتر داشته باشد، اما این موضوع به معنای دقت 0.01 میلیمتر نیست. این رزولوشن یعنی مقادیر اندازهگیری با فاصله صدم میلیمتر نمایش داده میشوند، مثل 50.01 و 50.02 و 50.03 و … اما دقت اندازهگیری ±0.01 میلیمتر یعنی مقدار اندازهگیری شده ممکن است به اندازه 0.01 میلیمتر از مقدار واقعی کمتر یا بیشتر باشد. یعنی اگر اندازه یک قطعه 50 میلیمتر باشد، کولیس ممکن است مقادیر 50.01 و 49.99 میلیمتر را نمایش دهد. کولیس میتوتویو در دقتهای مختلف ساخته میشود و لزوما یک عدد ثابت ندارد و بالا بودن Graduation یک کولیس به معنای دقت بالای آن نیست.
کولیس در محیط صنعتی دائما با قطعات فلزی تماس دارد، بنابراین جنس بدنه و کیفیت ساخت فکها اهمیت زیادی دارد. کولیسهای Mitutoyo در انواع مختلف عمدتا از فولاد آلیاژی ضدزنگ سختکاریشده ساخته میشوند. در اکثر مدلها نیز فکها از جنس کاربید تنگستن ساخته شدهاند تا در برابر سایش، ضربه و هرگونه آسیب احتمالی مقاومت بسیار بالایی داشته باشند.
شرایط محیط کار نیز در انتخاب کولیس نقش مهمی دارد. کولیسی که در یک آزمایشگاه تمیز و کنترلشده استفاده میشود با کولیسی که در یک کارگاه ماشینکاری مورد استفاده است، از نظر مقاومت بسیار متفاوت است. در محیطهای صنعتی ممکن است کولیس در معرض گردوغبار، رطوبت، روغن و مایعات خنککننده قرار بگیرد. بنابراین در چنین شرایطی، بهتر است کولیس دارای استاندارد حفاظتی IP باشد تا در برابر نفوذ آب و گردوغبار مقاومت داشته باشد. کولیسهای میتوتویو در برخی مدلهای دیجیتال دارای استانداردهای حفاظتی IP65 و IP66 و IP67 هستند که مقاومت ابزار را در شرایط سخت صنعتی افزایش داده است.
و در نهایت قابلیت کالیبراسیون و خدمات پس از فروش از موارد نهایی و بسیار مهم در انتخاب کولیس است. ضربه، فرسایش، استفاده طولانیمدت و شرایط نامناسب نگهداری میتوانند عملکرد ابزار را تحت تأثیر قرار دهند، پس بهتر است کولیس در فواصل زمانی مشخص از نظر دقت بررسی شود. نیاز به کالیبراسیون در کولیسهای میتوتویو، پس از یک سال استفاده مداوم ایجاد میشود، در صورتی که سایر برندهای متفرقه هر 6 ماه و گاها هر 3 ماه باید کالیبره شوند.
براساس تجربه یکی از کاربران، در یک کارگاه تراشکاری از یک کولیس ساعتی میتوتویو برای انجام اندازهگیریها استفاده میکردند و پس از گذشت 30 سال، پسر آن شخص تصمیم میگیرد تا کولیس را برای کالیبراسیون ارسال کند، و در کمال ناباوری مشخص میشود که کولیس همچنان کالیبره بوده و دقت خود را حفظ کرده است. پس اگر میخواهید یک ابزار عمری و طولانی داشته باشید، حتما ابزارهای میتوتویو را فروشگاههای معتبر همراه با گارانتی و خدمات پس از فروش تهیه کنید.
کولیس اینسایز (Insize)
اینسایز یکی دیگر از برندهای مطرح در حوزه ابزارهای اندازهگیری دقیق است که طیف متنوعی از کولیسها را ارائه میدهد. این برند را میتوان گزینهای مناسب برای کاربرانی دانست که به دنبال ترکیبی از دقت مناسب، کیفیت قابل قبول و قیمت اقتصادیتر هستند. از مزیتهای رقابتی اینسایز این است که برای تمامی انواع اندازهگیری، مدلهای متنوع کولیس را دارد و حتی در خاصترین شرایط هم، اینسایز یک کولیس متناسب با موقعیت را طراحی و تولید کرده است، و تنوع مدلهای اینسایز باعث شده انتخابهای مختلفی برای کارگاهها و واحدهای تولیدی برای کاربران حرفهای وجود داشته باشد.
کولیس اینسایز نیز در انواع مختلف کولیس ورنیه اینسایز، کولیس دیجیتال اینسایز و کولیس ساعتی اینسایز در بازار موجود بوده و در دامنههای اندازهگیری مختلف تولید میشود. انتخاب دامنه متناسب با نیاز کاربر بسیار مهم است. برای مثال، اگر بیشتر قطعات یک کارگاه در محدوده 0 تا 150میلیمتر قرار داشته باشند، یک کولیس 150 میلیمتری میتواند انتخاب مناسبی باشد. اما اگر قرار باشد قطر یا طول قطعات بزرگتری اندازهگیری شود، باید سراغ مدلهایی با محدوده بالاتر رفت. انتخاب کولیس با محدوده بسیار بزرگتر از نیاز نیز همیشه مزیت محسوب نمیشود، زیرا ممکن است اندازه و وزن ابزار بیشتر شود و کار با آن برای اندازهگیریهای روزمره سخت باشد و هرچه طول کولیس بیشتر شود، خطای اندازهگیری و خطا به مراتب بالاتر میرود و حفظ دقت سختتر میشود.

دقت درجهبندی یا Graduation در کولیس ورنیه اینسایز مقادیر 0.02 میلیمتر و 0.05 میلیمتر است، اما در برخی مدلهای تخصصی دقت 0.10 میلیمتر نیز مشاهده میشود. رزولوشن کولیس دیجیتال اینسایز نیز 0.01 میلیمتر و 0.0005 اینچ است و در نهایت در انواع کولیس ساعتی اینسایز نیز دقت درجهبندی 0.01 و 0.02 و 0.05 میلیمتر و 0.001 و 0.002 و 0.005 اینچ میباشد.
بدنه کولیسهای اینسایز از فولاد ضدزنگ و سطوح اندازهگیری نیز از جنس مقاوم و مناسب برای اندازهگیری دقیق ساخته شدهاند. در برخی مدلهای تخصصی، فکها به نوکهای کاربیدی مجهز هستند تا مقاومت ابزار را در برابر سایش و ضربه بالا ببرند. اما این جنس در تمامی کولیسهای اینسایز نبوده و با توجه به مدل متفاوت میباشد.
از حیث مقاومت در برابر نفوذ گردوغبار و آب نیز کولیسهای دیجیتال اینسایز در برخی مدلها مانند سریهای 1105 و 1118 با استاندارد حفاظتی IP67 عرضه میشوند. بنابراین اگر مقاومت ابزار در شرایط سخت کارگاهی برایتان مهم است، حتما توجه کنید که کولیس انتخابی دارای استاندارد حفاظتی IP باشد.
در خصوص کالیبراسیون ابزارهای اینسایز، در منابع رسمی برند ذکر شده که قبل از استفاده، مخصوصا برای اندازهگیریهای حساس، بهتر است صفر و عملکرد کولیس بررسی شود. اما برای کالیبراسیون دورهای، فاصله مناسب به عواملی مثل میزان استفاده، شرایط محیطی، حساسیت اندازهگیری و سابقه خطای ابزار بستگی دارد. برای یک کارگاه معمولی، کالیبراسیون سالانه میتواند یک برنامه عملی و محافظهکارانه باشد، اما اگر کولیس استفاده سنگین دارد، ضربه خورده، از ارتفاع افتاده، در معرض آلودگی یا تغییرات دمایی زیاد بوده یا اندازهگیریهای آن مستقیما روی کیفیت محصول اثر دارد، باید زودتر بررسی و در صورت نیاز کالیبره شود.
در شرایطی که استفاده از ابزارهای اندازهگیری باید بهصورت روزمره و مداوم باشد، انتخاب برندی که ضمن ارائه دقت مناسب، هزینه خرید را نیز در سطح منطقی نگه دارد، میتواند اهمیت زیادی داشته باشد. اینسایز در چنین محدودهای قرار میگیرد و به همین دلیل برای طیف گستردهای از کاربران گزینه قابل بررسی است.
کولیس داسکوا (Dasqua)
داسکوا یک برند تخصصی در حوزه ابزارهای اندازهگیری دقیق و تجهیزات کنترل ابعادی است. تمرکز این برند بر ابزارهای اندازهگیری دقیق و تنوع مدل باعث شده داسکوا نیز در میان گزینههای عالی برای خرید کولیس قرار بگیرد. یکی از نقاط قوتی که در معرفی این برند زیاد دیده میشود، تمرکز روی دقت، کیفیت ساخت، دوام و ارائه ابزارهای صنعتی با قیمت رقابتیتر نسبت به برندهای رده بالای ژاپنی و اروپایی است. سابقه این برند نیز به تولید ابزارهای اندازهگیری در ایتالیا برمیگردد و امروزه محصولات آن در بازارهای مختلف عرضه میشود. از نظر جایگاه قیمتی، داسکوا را میتوان در محدودهای قرار داد که برای کاربرانی که به دنبال ابزار صنعتی با کیفیت مناسب و هزینه متعادل هستند، قابل بررسی باشد.
این برند نیز کولیس ورنیه داسکوا، کولیس دیجیتال داسکوا و کولیس ساعتی داسکوا را جهت اندازهگیری داخلسنج، خارجسنج، عمقسنج و ارتفاعسنج ارائه میدهد و در دامنههای اندازهگیری مختلف و متنوع تولید میشود.

دقت درجهبندی Graduation در کولیس ورنیه، کولیس دیجیتال و کولیس ساعتی داسکوا همانند همین مدلها در میتوتویو و اینسایز است و تفاوت چندانی ندارد. همچنین دقت اندازهگیری Accuracy نیز در مدلهای مختلف متفاوت است و یک عدد مشخص و ثابت ندارد.
کولیسهای فلزی داسکوا عمدتا از فولاد ضدزنگ ساخته میشوند و در مدلهای حرفهای، فکها و سطوح اندازهگیری بهصورت سختکاریشده، سنگزنی و لپینگشده تولید میشوند. این فرآیند علاوه بر افزایش مقاومت سایشی، به ایجاد سطوح دقیق و پایدار برای اندازهگیری کمک میکند. اما تمام کولیسهای داسکوا دقیقا همین ساختار را ندارند و مدلهایی با بدنه کامپوزیتی/فایبرگلاس و حتی مدلهای پلاستیکی هم ارائه میدهد.
از مزیتهای رقابتی داسکوا این است که به طور تخصصی در زمینه ابزارآلات دقیق نجاری فعالیت میکند و تنها برندی است که کولیسهای فایبرگلاس و آلومینیومی برای حوزه نجاری دارد تا علاوه بر حفظ دقت و کاهش قیمت محسوس، رنج محصولات بیشتری برای هر نوع نیاز داشته باشد.
کولیسهای داسکوا بسته به مدل، دارای استاندارد حفاظتی IP54 و IP67 میباشند. مدلهای IP67 برای استفاده در محیطهای صنعتی که احتمال تماس با گردوغبار، روغن و مایعات وجود دارد، مناسبتر هستند.
در خصوص کالیبراسیون دورهای، دوره زمانی ثابتی تعیین نشده و فاصله کالیبراسیون باید بر اساس شرایط استفاده و الزامات کنترل کیفیت تعیین شود. به طور کلی بهتر هست در صورت استفاده مداوم و طولانی، در فواصل زمانی مناسب کولیس را کالیبره کنید.
اگر هدف، تهیه ابزاری برای استفاده صنعتی و کنترل ابعاد قطعات با هزینهای مقرونبهصرفهتر باشد، داسکوا میتواند در کنار میتوتویو و اینسایز یکی از گزینههای قابل اعتماد برای بررسی باشد، بهخصوص زمانی که کاربر به دنبال تعادل میان کیفیت، امکانات و هزینه خرید است.
مقایسه کولیس میتوتویو، کولیس اینسایز و کولیس داسکوا
مقایسه این سه برند زمانی کاربردیتر است که صرفا بر اساس قیمت انجام نشود. هر سه برند مدلهای مختلفی دارند و مشخصات هر مدل میتواند با مدل دیگر متفاوت باشد. با این حال، میتوان یک مقایسه کلی برای انتخاب اولیه در نظر گرفت:
|
معیار |
میتوتویو |
اینسایز |
داسکوا |
|
دقت اندازهگیری |
بسیار بالا |
بالا |
بالا |
|
کیفیت ساخت |
بسیار بالا |
بالا |
بالا |
|
تنوع مدل |
بسیار زیاد |
زیاد |
زیاد |
|
کاربرد صنعتی |
تخصصی و حرفهای |
صنعتی و کارگاهی |
صنعتی و کارگاهی |
|
قیمت |
بالاتر |
اقتصادیتر |
متوسط |
میتوتویو، اینسایز یا داسکوا، کدام کولیس را بخریم؟
برای انتخاب بین میتوتویو، اینسایز و داسکوا نمیتوان یک برند را بهعنوان بهترین گزینه برای همه کاربران معرفی کرد. حتی در یک برند مشخص نیز مدلهای مختلف کولیس، مشخصات متفاوتی دارند. بنابراین توجه به این نکته ضروری است که در انتخاب کولیس، لازم نیست همیشه سراغ بالاترین سطح ابزار یا گرانترین ابزار برویم، بلکه میتوان با توجه به نوع نیاز کاربر به اندازهگیری، کولیس متناسب را انتخاب کرد.
اگر کولیس قرار است در کنترل کیفیت، ماشینکاری دقیق، قالبسازی یا اندازهگیری قطعات با تلرانسهای حساس استفاده شود، میتوتویو گزینهای است که ارزش بررسی بیشتری دارد. کولیس میتوتویو بیشتر برای کاربرانی مطرح است که بالاترین سطح دقت و کیفیت را در اولویت قرار میدهند و میخواهند یک ابزار را برای مدت طولانی و به صورت عمری استفاده کنند و قیمت برایشان اهمیتی ندارد.
اگر هدف، تهیه یک کولیس دقیق با طیف بسیار متنوع و برای هر کاربرد یا شرایط خاص، البته با هزینه متعادلتر باشد، اینسایز میتواند انتخاب مناسبی باشد. کولیس اینسایز برای کارگاههای ماشینکاری، تعمیرگاههای صنعتی، تولیدیها و کاربرانی که به دنبال تنوع بالا محصولات، ترکیب دقت، کیفیت و قیمت اقتصادیتر هستند، میتواند گزینه منطقیتری باشد.
بسیاری از مشاغل هستند که نیاز کمتری به استفاده از کولیس دارند و به دلیل هزینههای زیاد خرید یک کولیس، معمولا سراغ تهیه کولیس نمیروند. داسکوا برای این مشاغل طیف وسیعی از محصولات را دارد که با عملکرد عالی در دقت، کیفیت و دوام مناسب، جایگاه ویژهای در کنار میتوتویو و اینسایز دارد. این برند برای مشاغلی مثل کارهای هنری، مجسمهسازی، فلزکاری، بستهبندی کاستوم و تخصصی، تعمیرکار و لولهکش و کاربرانی که میخواهد با قیمتی متوسط و مقرونبهصرفه گزینهای مناسب داشته باشند، بسیار ایدهآل است.
کدام فروشگاهها برای خرید کولیس مناسباند؟
بسیاری از فروشگاهها هستند که در کنار فروش انواع ابزارآلات مانند ابزار بادی و پنوماتیک، دستی و برقی، ابزار اندازهگیری هم عرضه میکنند. و حتی فراتر از آن فروشگاههایی هستند که در کنار لوازم برقی و خانگی، مویابل و گجتهای هوشمند، ابزارآلات صنعتی و ابزارآلات اندازهگیری دقیق هم میفروشند.
برای خرید ابزارهای اندازهگیری دقیق و کولیس پیشنهاد میشود از فروشگاههایی که به صورت تخصصی در این حوزه فعالیت میکنند و صرفا فروشگاههای تخصصی ابزار اندازهگیری هستند، ابزار مورد نیازتان را تهیه نمایید. فروشگاههایی که اغلب به صورت نمایندگی رسمی و یا فروش دسته اول کار میکنند و به دلیل تخصصی بودن دستهبندیها و طبقهبندی محصولات، خیلی راحت میتوانید ابزار موردنظرتان را انتخاب و خریداری کنید.
با خرید از فروشگاهی که نماینده رسمی یا واردکننده است، میتوانید محصولات را با گارانتی اصالت کالا و ضمانت سلامت کالا تهیه نمایید و برای مدتها از خدمات پس از فروش آن استفاده نمایید. برای مثال فروشگاه میتوتویو ایران https://www.mitutoyoiran.com/ نماینده رسمی برند میتوتویو در ایران است و به جای اینکه محصول را به صورت واسطهای و با قیمت بالا و حتی تقلبی بخرید، میتوانید از این فروشگاه همراه با گارانتی کتبی خریداری کنید. حتی اگر محصول مورد نظر در لیست محصولات این فروشگاه نبود، امکان ثبت سفارش محصولات سفارشی از این فروشگاه وجود دارد.
اما اگر میخواهید محصولات از برندهای مختلف میتوتویو، اینسایز و داسکوا را مشاهده و با یکدیگر مقایسه کنید، به وبسایت فروشگاه ابزارهام https://abzarham.com/ مراجعه کنید. هیچ فروشگاهی وجود ندارد که بتوانید ابزار دقیق را با گارانتی تعویض قطعات یا تعویض کامل ابزار خریداری کنید. این فروشگاه محصولات میتوتویو را با 6 ماه گارانتی و محصولات اینسایز و داسکوا را با 1 سال گارانتی بی قید و شرط ارائه میدهد و تجربه شخصی نشان داده که پاسخگو تمامی گارانتیها هستند.
